سایت چشم پزشکی دکترعليرضا نادری

+ قوز قرنیه KERATOCONUS

 قوز قرنیه        KERATOCONUS 

قوز قرنیه یا کراتوکونوس   Keratoconus

قوز قرنیه یک پدیده غیر التهابی است که معمولا قرنیه هر دو چشم را گرفتار می کند.در این بیماری قرنیه نازک شده و حالت مخروطی پیدا می کند. نازک شدن و تغییر حالت قرنیه از کروی به مخروطی منجر به ایجاد نزدیک بینی – آستیگماتیسم  نامنظم و در نتیجه کاهش دید می شود قوز قرنیه بیماری پیشرونده ای است که معمولا در دوران بلوغ ظهور پیدا می کند و تا دهه سوم و چهارم پیشرفت کرده بعدا متوقف می شود. این بیماری ابتدا در یک چشم شروع می شود ولی معمولا بعد از مدتی چشم دیگر هم گرفتار می شود هر چند شدت آن در یک چشم با چشم دیگر متفاوت است.
قوز قرنیه بیماری نسبتا شایعی است که در تمام نژادها و در هر دو جنس دیده می شود.
سابقه خانوادگی در 6 تا 10 درصد مبتلایان وجود دارد.

• علت قوز قرنیه
• علایم قوز قرنیه
• درمان
• آیا قوز قرنیه باعث کوری می شود؟
• آیا قوز قرنیه با لیزر درمان می شود؟

•   در مراحل اولیه بیماری، تجویز عینک توسط چشم پزشک تا حد زیادی باعث اصلاح دید می شود البته باید توجه داشت بیماری ماهیت پیشرونده دارد در نتیجه نمره عینک تجویز شده تغییر خواهد کرد.

•    با پیشرفت بیماری و افزایش نزدیک بینی و آستیگماتیسم نامنظم مرحله ای فرا می رسد که دیگر با عینک نمی توان دید را اصلاح کرد و برای اصلاح دید باید از لنزهای تماسی سخت (Hard Contact Lens) استفاده کرد.

• یکی از درمان های جدید که در چند سال اخیر مطرح شده پیوند متقاطع بین رشته های کلاژن قرنیه (Collagen Cross-Linking یا CXL) با استفاده از اشعه ماورابنفش و داروی ریبوفلاوین است. در این روش پس از برداشتن لایه سلول های سطحی (اپیتلیوم)  قرنیه، به مدت سی دقیقه (هر 3 دقیقه یک بار) قطره ریبوفلاوین1/. درصد در چشم ریخته میشود و سپس طی مدت سی دقیقه بعدی در چالیکه هر 5 دقیقه یک بار قطره مذکور در چشم چکانده می شود، اشعه اولتراویوله (ماوراء بنفش) به قرنیه تابانده می شود . این کار باعث افزایش پیوندهای متقاطع بین رشته های کلاژن قرنیه  (مطابق شکل زیر) و در نتیجه افزایش استحکام قرنیه میشود.در بررسی های سه تا پنج ساله دیده شده که پیشرفت بیماری  تقریبا در 100% موارد متوقف شده ودر نیمی از موارد قرنیه اندکی مسطح تر شده ویا بیماری کمی (حدود 2.87 دیوپتر) بهبود یافته است. و بینائی اصلاح شده  1.4 خط بهتر شده است. این روش باعث می شود پیوند قرنیه نیاز نباشد و یا به تاخیر بیفتد. در این روش که در حال حاضر جدیدترین روش درمان قوز قرنیه است،  بر خلاف سایر روش های درمانی؛  در اکثر موارد نه تنها  از پیشرفت بیماری جلوگیری می شود؛بلکه بینایی فرد با و بدون عینک بهبود یافته و میزان آستیگماتیسم، کاهش قابل ملاحظه ای خواهد داشت. بهترین داوطلبان این روش عبارتند از: بیمارانی که به تازگی برای آنها تشخیص کراتوکونوس داده شده ، افراد جوان و میانسالی که بیماری آنها پیشرونده است و همچنین کسانیکه لنز تماسی روی چشمشان خوب فیت نمی شود. تاکنون تعداد قابل توجهی از بیماران توسط اینجانب در کلنیک فوق تخصصی چشم پزشکی ونک و بیمارستان فوق تخصصی چشم پزشکی نگاه تحت این عمل موفقیت آمیز جالب و جدید قرار گرفته اند.       

• در   صورت پیشرفت بیشتر بیماری مرحله ای فرا می رسد که دیگر استفاده از لنزهای تماسی و قطعات رینگ داخل قرنیه  هم باعث افزایش دید نمی شود و در اثر کدورت قرنیه , استفاده از لنزهای تماسی ممکن نیست و عدم تحمل نسبت به لنز تماسی پیدا می شود. در این مرحله باید از پیوند قرنیه کمک گرفته شود.

آیا قوز قرنیه باعث کوری می شود ؟

خوشبختانه این بیماری کور کننده نیست ولی یکی از علل شایع پیوند قرنیه است فرد مبتلا به قوز قرنیه و یا بستگان وی نباید نگران باشند زیرا بیماری بی خطر است و عمل پیوند قرنیه نتایج موفقیت آمیزی دارد.

آیا قوز قرنیه با لیزر درمان می شود؟

تا کنون عنوان می شد که در بیمارانی که قوز قرنیه دارند به هیچ وجه نباید اعمال جراحی لیزری مانند لیزیک – لازک یا PRK انجام داد؛ زیرا باعث بدتر شدن بیماری می شد. اما با ظهور روش (Collagen Cross-Linking یا CXL) می توان بصورت همزمان و یا در قدم بعدی عیب انکساری چشم (شماره چشم) را با لیزر (معمولاPRK) درمان کرد.

پیوند قرنیه                                                Corneal transplantation (Keratoplasty)

در حال حاضرِ،سالانه حدود ۴۰۰۰۰مورد پیوند قرنیه در آمریکا انجام می شود.اولین پیوند قرنیه در ایران، در سال ۱۳۱۳ هجری شمسی توسط شادروان پروفسور محمد قلی شمس در بیمارستان فارابی تهران انجام شد. به تدریج هر سال بر آمار این عمل افزوده شد  و هم اکنون سالانه، حدود ۳۰۰۰ مورد پیوند در ایران انجام می گیرد. علاوه بر پیشرفت کمی در پیوند قرنیه؛ پیشرفت کیفی قابل توجهی نیز در این عمل مشاهده میشود ؛به طوری که انواع تکنیک های پیوند لایه ای ابداع شده که نه تنها باعث نتایج بهترشده ،بلکه احتمال رد پیوند نیز کمتر شده است.

نابینایی ناشی از بیماری قرنیه ، یکی از مشکلات عمده سلامت عمومی در کشورهای در حال توسعه و با سطح بهداشتی پایین می باشد. پیوند نفوذی قرنیه ، همچنان روش انتخابی در درمان بیماران مبتلا به نابینایی ناشی از بیماریهای قرنیه است. اکثر پیوندهای نفوذی قرنیه با اهداف اپتیکی انجام می شوند تا دید ضعیف ناشی از کدورت قرنیه ، بهبود یابد.

نتایج تحقیقات نشان می دهد ، شیوع علل منجر شونده به پیوند نفوذی قرنیه در کشورهای در حال توسعه با کشورهای پیشرفته متفاوت است به طوری که در کشورهای پیشرفته، « کراتوپاتی تاولی سودوفاکی » ، نارسایی پیوند و یا قوز قرنیه از جمله علل اصلی پیوند نفوذی قرینه محسوب می شوند. تحقیقات انجام شده نشان می دهد : قوز قرینه ، شایعترین علت پیوند، در ایران است.

بررسی های آمار بانک چشم ایران،در مورد بیمارانی که بین سالهای ۱۳۷۳تا ۱۳۸۳ در مراکز چشم پزشکی سراسر کشور تحت پیوند نفوذی قرینه قرار گرفتند؛ نشان داد که تعداد ۱۹ هزار و ۶۶۸ مورد پیوند نفوذی قرینه ظی ۱۱ سال انجام شده است .

پیوند قرنیه چیست؟ 
 
قرنیه به لایه شفاف جلوی چشم گفته می شود که درست جلوی قسمت رنگی چشم (عنبیه) قرار دارد.  در واقع رنگ چشم وابسته به عنبیه است که از فردی به فرد دیگر متفاوت می باشد و قرنیه کاملا شفاف است.قرنیه هم به نور اجازه ورود به چشم را می دهد و هم نور را طوری تغییر مسیر می دهد که تصاویر اشیاء دور و نزدیک روی پرده شبکیه متمرکز شوند.

پیوند قرنیه عملی است که طی آن قرنیه ای که دچار کدورت شده، با قرنیه شفاف تعویض می شود.این عمل "کراتوپلاستی" نیز نامیده می شود.

علل پیوند قرنیه

ضربه (شامل سوختگی های شیمیائی ) یکی از شایع ترین علل کدورت قرنیه است. سایر علل آن عبارتند از :إسکار (محل جوش خوردن زخم)ناشی از عفونت موضعی ( از قبیل ویروس تبخال)،تورم قرنیه و عملکرد ضعیف سلول های آن(دیستروفی های قرنیه) وتخریب و انهدام سلول های قرنیه توأم با اختلال شکل آن ( کراتوکونوس یا قوز قرنیه بارزترین فرم آن است) .علامت اصلی کدورت قرنیه،کاهش تدریجی بینائی است که پیوند قرنیه می تواند کمک به بهبود بینائی کند.

منبع تهیه قرنیه برای پیوند از کجاست؟

          تهیه قرنیه توسط بانک چشم از افرادی که خود و یا بستگان آنها اجازه اهدای چشم پس ازمرگ را داده اند؛ صورت می گیرد. بانک چشم معمولا بافت را در ساعات اولیه پس از مرگ؛ از بدن جدا ساخته  و آن را برای انتقال به بیمارستان و یا کلینیک محل جراحی آماده می کند. در بانک چشم قبل از فرستادن بافت برای پیوند؛ یکسری آزمایشات انجام می گیرد تا از انتقال بیماریهایی مانند ایدزو هپاتیت جلوگیری گردد و همچنین از کیفیت بافت پیوندی اطمینان حاصل شود.

عمل جراحی

عمل جراحی می تواند تحت بی حسی موضعی یا بی هوشی عمومی انجام شود.اگر عمل با بی حسی موضعی انجام شود، شما در طی عمل بیدار  هستید؛ اما احساس درد و نارحتی نخواهید داشت و شما پس از عمل مرخص خواهید شد

عمل به کمک میکروسکوپ جراحی انجام می شود و حدود یک ساعت به طول می انجامد. ابتدا جراح به کمک تیغ مدور مخصوصی به نام ترفاین قسمت مرکزی قرنیه بیمار را برمی دارد  و با استفاده از ترفاین دیگر (معمولا  با قطر۲۵/. میلی متر بزرگتر) قرنیه دهنده ( چشمی که پس از فوت فرد جدا شده و توسط بانک چشم آزمایشات لازم روی آن انجام شده) )را جدا و آماده پیوند می کند. قرنیه جدید ( قرنیه پیوندی)  روی چشم گیرنده درست در محل قرنیه برداشته شده، قرار گرفته  و با نخ بسیار ظریف  غیر قابل جذب بخیه می شود. از آنجایی که ترمیم زخم در ناحیه پیوند قرنیه نیاز به زمان طولانی دارد؛ باید تا زمان  جوش خوردن کامل زخم ( معمولا چند ماه)، بخیه ها در محل خود باقی بمانند. در پایان عمل چشم پانسمان می شود. اگر در هنگام عمل پیوند قرنیه، بیماری آب مروارید وجود داشته باشد، همزمان عمل اب مروارید انجام شده و لنز داخل چشمی نیز جایگذاری می گردد.

پیوند قرنیه به دو فرم : ۱- پیوند تمام ضخامت (نفوذی) و ۲- پیوند لایه ای قابل انجام است. در تکنیک اول، قسمت مرکزی قرنیه بیمار به صورت ضخامت کامل تعویض می شود و در تکنیک دوم، فقط لایه ای از قرنیه که دچار بیماری است با قسمت مشابه از قرنیه دهنده تعویض می شود.تکنیک نفوذی، نتیجه اپتیکی بهتری دارد در حالیکه در تکنیک پیوند لایه ای عوارض و احتمال رد پیوند کمتر است؛گر چه تکنیک دوم از نظر انجام برای جراح وقت گیرتر و مشکل تر است.لذا علی رغم مشکل تر بودن تکنیک عمل، امروزه جراحان قرنیه تمایل بیشتری به انجام پیوند لایه ای دارند   

۱- پس از تصمیم به انجام عمل و تائید پزشک معالج، با پرداخت هزینه چشم به حساب بانک چشم جمهوری اسلامی ایران در نوبت پیوند قرار می گیرید. این هزینه جهت تهیه و آماده سازی قرنیه دهنده و برای انجام آزمایشات لازم از قبیل ایدز، هپاتیت و .... بر روی چشم دهنده است و خود چشم اهدائی و رایگان است.

۲- فیش بانکی به انضمام فرم پیوند که توسط پزشک معالج پر شده به بانک چشم فاکس می شود. 

۳- در صورتیکه می خواهید از بیمه در مانی استفاده کنید؛ بهتر است که روز قبل از عمل با در دست داشتن معرفینامه پزشک معالج به اداره بیمه مربوطه مراجعه و معرفینامه برای کلینیک محل عمل دریافت کنید.

۴- در صورتیکه پزشک معالج لازم بداند، یکی دو روز قبل از عمل آزمایشات خون و ادرار را در یکی از درمانگاه ها و یا بیمارستانهای نزدیک محل سکونت خود انجام و جواب آن را روز عمل به کلینیک بیاورید.

۵- روز قبل از عمل استحمام کنید و بهتر است که آقایان صورت خود را اصلاح کنند.

۶-در روز عمل ، خانم ها از آرایش بخصوص آرایش چشم اجتناب نمایند.

۷- حتما در روز عمل، همه داروهائی را که به علت سایر بیماریها مثل قند، فشار خون،‌ناراحتی قلبی و ..... مصرف می کرده اید، مصرف کنید.

۸- در صورتی که عمل شما تحت بی هوشی عمومی انجام می گیرد، صبحانه نخورید و در صورتی که تحت بی حسی موضی انجام می گیرد ،با صلاحدید پزشک می توانید صبحانه بخورید.

۹- در روز عمل یک ساعت قبل از عمل به کلینیک مراجعه و پذیرش می شوید.

۱۰- پس از ورود به بخش لباس مخصوص اتاق عمل می پوشید و در صورت نیاز به عمل همزمان آب مروارید، پرستار چند بار قطره های گشاد کننده مردمک در چشم شما می ریزد.

۱۰- حدود نیم ساعت بعد به همراه پرستار به اتاق عمل می روید.

۱۱- پس از دراز کشیدن روی تخت اتاق عمل؛ بسته به وضع عمومی شما و صلاحدید پزشک معالج؛ بی هوش می شوید و یا با تزریق آمپول  بی حسی  ، ‌چشمتان کاملا بی‌حس و بی حرکت می‌شود و شما در طول عمل احساس درد نخواهید کرد.

عمل جراحی پیوند قرنیه

۱-با محلول ضد عفونی (بتادین) چشم شما شستشو می شود و لباس یک بار مصرف استریلی روی صورت شما داده می شود و جلوی بینی شما اکسیژن گذاشته مشود تا کاملا راحت باشید.

۲- ابتدا جراح به کمک تیغ مدور مخصوصی به نام ترفاین قرنیه دهنده ( چشمی که پس از فوت فرد جدا شده و توسط بانک چشم آزمایشات لازم روی آن انجام شده) را جدا و آماده پیوند می کند.

۳-  سپس جراح، با استفاده از ترفاین دیگر (معمولا  با قطر۲۵/.  تا ۵/۰میلی متر کوچکتر)قسمت مرکزی قرنیه بیمار را برمی دارد  و  قرنیه جدید ( قرنیه پیوندی)  روی چشم گیرنده درست در محل قرنیه برداشته شده، قرار گرفته  و با نخ بسیار ظریف  غیر قابل جذب بخیه می شود.

۴- در موارد پیویند لایه ای (لاملار) همان لایه از قرنیه بیمار که آسیب دیده با لایه معادل آن از قرنیه دهنده تعویض مشود. مزیت این روش کاهش احتمال رد پیوند و حصول نتیجه بهتر است. به همین دلیل علی رغم مشکل تر بودن تکنیک عمل، امروزه جراحان قرنیه تمایل بیشتری به انجام پیوند لایه ای دارند.

۵- در صورت نیاز به عمل همزمان آب مروارید؛ پس از برداشتن قرنیه بیمار عدسی بیمار نیزکه دچار آب مروارید است، خارج شده و لنز داخل چشمی مصنوعی جایگزین آن می شود و سپس  قرنیه جدید ( قرنیه پیوندی)  روی چشم گیرنده درست در محل قرنیه برداشته شده، قرار گرفته  و با نخ بسیار ظریف  غیر قابل جذب بخیه می شود.

۶- در پایان عمل  چشم پانسمان می شود.

۷- پس از به هوش آمدن کامل مرخص شده و به منزل برمی گردید.

دستورات و مراقبت های بعد از عمل پیوند قرنیه 

۱- چند ساعت بعد از عمل جراحی  مرخص خواهید شد.هنگام مرخص شدن نسخه داروئی خود را تهیه کنید و قطره های چشمی را به طوری که آموزش می بینید استفاده کنید. در مراجعات بعدی داروهایتان را همراه خود بیاورید.
 ۲– پس از عمل جراحی به پشت بخوابید و از خوابیدن به سمت چشمی که عمل شده و یا به طرف شکم خودداری کنید.

۳ – آرام باشید و از سرفه و عطسه کردن و زورزدن خودداری کنید.

۴-  پس به هوش آمدن کامل ابتدا کمی مایعات و سپس در صورت تحمل می توانید غذا بخورید. پرهیز غذائی خاصی ندارید و رژیم غذائی بخصوصی توصیه نمی شود.

۵- به طور معمول ازقطره چشمی کورتون (بتامتازون یا پردنیزولون) هر ۴ساعت و از قطره چشمی کلرامفنیکل  نیز هر ۴ساعت استفاده کنید.

۶- در صورت تجویز از قرص استازولامید (برای پایین آوردن فشار چشم) هر ۶ تا ۸ ساعت استفاده کنید.

۷- در صورت احساس درد و ناراحتی، از قرص استامینوفن استفاده کنید.

۸- شب‌ها که به بستر می‌روید نیاز به ریختن قطره نیست .

۹- بین دو قطره حداقل ۵ الی ۱۰ دقیقه فاصله بگذارید.

۱۰ - در موقع خوابیدن؛ روی چشم  یک محافظ (شیلد) گذاشته  شود و به وسیله چسب ضد حساسیت چسبانده شود .
۱۱ – محافظ تا 3 الی ۴ هفته پس از عمل جراحی هنگام خواب روی چشم شما باشد و در طول روز از عینک آفتابی استفاده کنید تا چشم شما کمتر اذیت شود  زیرا چشم عمل شده نسبت به نور خورشید حساس است .

۱۲– افزایش اشک ریزش بعداز عمل طبیعی است. همینطور مقادیر کم ترشحات در هنگام بیدار شدن از خواب که باعث می شود مژه ها به هم بچسبد. این ترشحات را می توانید با  دستمال تمیز پاک کنید. 

۱۳- درد بعد از عمل را می توان با مصرف استامینوفن کاهش داد. در صورت از بین نرفتن درد به پزشک اطلاع دهید زیرا ممکن است به دلیل افزایش فشار داخل چشم باشد.

۱۴ – کاهش ناگهانی بینائی را باید به پزشک اطلاع دهید.

۱۵ –  روز بعد از عمل جراحی باید برای معاینه به مطب مراجعه کنید و تا بهبود کامل لازم است که چندین بار معاینه شوید.

۱۶-دید شما بلافاصله بعد ازعمل کامل نیست ولی به‌تدریج بهتر خواهد‌شد و بعد از جند‌ماه اگر لازم باشد، شماره عینکی برای کارهای دقیق  تجویز خواهد شد.

۱۷-توجه داشته باشید که کیفیت بینائی بعد از عمل بستگی به وضعیت شبکیه ، سلامت عصب بینائی و سلامت سایر قسمت های چشم دارد که تدریجا  کامل می‌شود.

۱۸- از ماه سوم به بعد که تدریجا زخم ترمیم می شود، بصورت انتخابی بعضی از بخیه ها برداشته می شوند تا آستیگماتیسم کمتر شده و بینائی بهتر شود. و اگر لازم باشد، شماره عینکی برای کارهای دقیق  تجویز خواهد شد. 

توصیه های بعد از عمل جراحی:

پس از عمل جراحی آب مروارید نکات زیر باید رعایت شود و تا ویزیت بعدی از انجام کارهای زیر خودداری نمایید.

۱ – استفاده از مواد آرایشی برای چشم و اطراف آن 
۲ – شستشو و استحمام چشمها
۳ – ورزش و فعالیتهای سنگین و بلندکردن اجسام سنگین 
۴– مالش و دست زدن به چشمها

۵ – سرفه کردن و عطسه کردن
۶ – زورزدن در هنگام اجابت مزاج 
۷ – تغییر ناگهانی وضعیت سر

۸- خم شدن سر تا زیر کمر و سجده نمودن. به مدت 3 تا ۴ هفته  در هنگام نمازخواندن به سجده نروید بلکه مهر را به پیشانی خود بگذارید.
۹ – خوابیدن به طرف شکم و یا چشم عمل شده
۱۰ – شستن سر و صورت با شامپو بعد از هفته اول پس از عمل جراحی و با صلاح پزشک بلامانع است . 
۱۱ – بعلت نداشتن بینائی کافی رانندگی ممنوع است.
۱۲ – بعد از آنکه به شما اجازه استحمام داده شد از ورود آب به داخل چشم به مدت ۳ تا۴هفته خودداری کنید. در موقع استحمام از مالش چشم ها جداُ بپرهیزید.

در صورت بروز علائم زیر با پزشک تماس بگیرید  (هشدار!)

۱- کاهش بینائی نسبت به روز های قبل

۲– درد چشم و اطراف آن که با مسکن تجویز شده برطرف نشود 
۳ –افزایش قرمزی ،تورم و ترشح چشمها

۴-شروع ناگهانی درد بالای کاسه چشم «ناحیه ابروها» و سردرد مداوم

۵- مشاهده هاله رنگی اطراف چراغها 

۶- احساس ترس و ناراحتی از نور ( فوتوفوبی)

۷- احساس جسم خارجی در چشم ( که ممکن است بعلت شل شدن یا باز شدن بخیه باشد و در صورت عدم برداشت بخیه احتمال رد پیوند افزایش می یابد.) .

تبخال چشمی    Ocular Herpes

تبخال چشمی یک عفونت عود کننده ویروسی است که ناشی از آلودگی با ویروس تبخال ساده است. این بیماری شایع ترین علت کوری ناشی از بیماری های قرنیه ای در آمریکاست در حالیکه در کشورهای جهان سوم و از جمله ایران شایع ترین علت کوری قرنیه ای، بیماری تراخم است؛ گرچه تبخال چشمی در ایران نیز شایع است. بر اساس مطالعات موجود، اگر فردی یکبار دچار تبخال چشمی شود، به احتمال ۵۰% شانس عود دارد. این گرفتاری مجدد ممکن است هفته ها یا حتی سالها پس از گرفتاری اولیه بروز کند.

تبخال چشمی می تواند تولید یک زخم دردناک روی پلک و یا سطح چشم کند و باعث التهاب و ورم قرنیه شود. درمان سریع با داروهای ضد ویروس از تکثیر ویروس و تخریب سلولهای اپیتلیال قرنیه ( لایه سلولهای سطح قرنیه ) جلوگیری می کند. بهر حال عفونت می تواند به لایه های عمقی تر قرنیه منتشر شده و باعث گرفتاری شدید تر یعنی گرفتاری استرومای قرنیه (بستر قرنیه ) یا در اصطلاح کراتیت استرومایی شود که منجر به فعال شدن سیستم ایمنی بدن و تهاجم آن به قرنیه و انهدام سلول های استرومای قرنیه می شود. درمان کراتیت استرومایی (عفونت بستر قرنیه )  نسبت به گرفتاری سطحی قرنیه مشکل تر است. حملات عود کراتیت استرومایی می تواند منجر به اسکار (نسج جوشگاه) قرنیه شود که باعث کدورت قرنیه، کاهش بینائی و حتی کوری می شود.

تبخال چشمی مثل سایر عفونت های تبخالی (هرپسی) قابل کنترل است. حدودا ۴۰۰۰۰۰ نفر از مردم آمریکا سابقه گرفتاری با تبخال چشمی را دارند و سالانه ۵۰۰۰۰ مورد جدید دیده می شود که ۲۵% موارد آن از نوع کراتیت استرومایی است. در ایرا ن نیز عفونت های تبخالی چشم شایع است ولی متأ سفانه در ایران آمار دقیقی از این بیماری در دست نیست. در یک مطالعه وسیع، محققان دریافتند که میزان عود تبخال چشمی طی یک سال ۱۰%، طی دو سال %۲۳ طی ۲۰ سال ۶۳% درصد است.معتقدند که بعضی از فاکتورها نظیر: تب، استرس، نور خورشید و ضربات  باعث عود تبخال می شود.

این عفونت ناشی از" ویروس واریسلا- زوستر"  یعنی همان ویروس عامل آبله مرغان  است. پس از شیوع اولیه آبله مرغان( که اغلب در کودکی رخ می دهد )، ویروس بصورت غیرفعال درسلولهای عصبی سیستم عصبی مرکزی نهفته باقی می ماند. اما در بعضی افراد، ویروس واریسلا – زوستر مجددا در زمان دیگری از حیات فرد فعال می شود. زمانیکه ویروس فعال می شود، از طریق رشته های اعصاب به پایین طی طریق می کند و بعضی از قسمت های بدن را آلوده می کند و باعث ایجاد ضایعات تاولی ( زونا ) ، تب، ورم دردناک رشته های عصبی آلوده و احساس ناخوشی و بیحالی عمومی می شود.

 ویروس واریسلا – زوستر ممکن است به ناحیه سر و گردن مهاجرت کرده و چشم، قسمت هایی از بینی، گونه و پیشانی را درگیر کند که آن را اصطلاحا" زونای چشمی" می گویند. شایع ترین نوع گرفتاری زونا نیز زونای چشمی است. در این شرایط حدودا در ۴۰% موارد، ویروس قرنیه را نیز آلوده می کند. در این مورد اغلب پزشک برای کاهش خطر آلودگی سلولهای نسوج عمقی که می تواند منجر به التهاب و اسکار ( ایجاد بافت جوشگاه) قرنیه شود،  داروی ضد ویروس خوراکی ( مثل قرص آسیکلوویر) تجویز می کند. این بیماری همچنین می تواند باعث کاهش حس قرنیه شود؛  بدین معنی که اجسام خارجی مثلا اگر مژه ای در چشم بیفتد، احساس نخواهند شد. در بسیاری از موارد این کاهش حس دائمی است.

اگرچه زونا می تواند در هرفردی که با ویروس "واریسلا – زوستر" تماس داشته باشد، ایجاد شود اما بر اساس تحقیقات دو فاکتور خطر عمومی برای بروز این بیماری اثبات شده است: ۱- سن بالا و ۲- ضعف سیستم ایمنی. مطالعات نشان داده که درافراد بالای ۸۰ سال نسبت به افراد ۲۰ تا ۴۰ ساله ۵ برابر شانس گرفتاری بیشتر است. برخلاف تبخال ساده نوع  یک، ویروس واریسلا – زوستر در افراد  با سیستم ایمنی نرمال معمولا بیش از یک بار بروز نمی کند.

ذکر این نکته ضروری است که مشکلات قرنیه ای ممکن است ماهها بعد از بروز زونا ایجاد شود. به این دلیل، لازم است افرادیکه زونای ناحیه صورت ( زونای چشمی) داشته اند، بر طبق برنامه زمان بندی منظم پی گیری و معاینه چشم پزشکی شوند.

زونا یا هرپس زوستر                 Herpes Zoster : Shingles